Van ransomware die hele sectoren lamlegt tot datalekken waarbij miljoenen persoonlijke gegevens openbaar worden gemaakt: cyberaanvallen zijn schering en inslag in cyberspace. Deze bedreigingen kunnen levens en bedrijven in een oogwenk ontwrichten. Ondanks de toenemende complexiteit van aanvallen moeten velen zich nog steeds voorbereiden op het groeiende aantal risico's.
In dit bericht worden de soorten cyberaanvallen, de technieken die worden gebruikt om ze uit te voeren, hun impact en hoe ze te voorkomen worden onderzocht.
Soorten cyberaanvallen
Hieronder volgen de soorten cyberaanvallen:
1. Malware
Malware is kwaadaardige software die schadelijke programma's bevat die zijn ontworpen om computersystemen te infiltreren en te beschadigen. Aanvallers gebruiken malware om verschillende doelen te bereiken, van het stelen van gevoelige gegevens tot het verstoren van activiteiten of het verkrijgen van ongeoorloofde toegang tot systemen. Malware kan zich verspreiden via onschuldige kanalen, zoals e-mailbijlagen, gehackte websites of zelfs legitiem ogende softwaredownloads.
2. Virussen
Computervirussen zijn zichzelf replicerende programma's die zich in legitieme software nestelen. Ze verspreiden zich van de ene computer naar de andere wanneer geïnfecteerde bestanden worden gedeeld of verzonden. In tegenstelling tot andere vormen van malware hebben virussen een gastprogramma nodig om te kunnen werken en zich te verspreiden. De meeste computervirussen maken misbruik van de nieuwsgierigheid en het vertrouwen van mensen. Ze kunnen zich bijvoorbeeld voordoen als een advertentie om de loterij te winnen, wat aantoont hoe social engineering vaak een aanvulling vormt op technische exploits.
3. Ransomware
Ransomware is malware die de bestanden van een slachtoffer versleutelt, betaling eist en meestal tijdgevoelig is. Cybercriminelen gebruiken ransomware om geld af te persen van particulieren, bedrijven en kritieke infrastructuur. De WannaCry-aanval in 2017 illustreerde op levendige wijze het verwoestende potentieel van ransomware, die meer dan 200.000 computers in 150 landen trof en miljarden aan schade veroorzaakte. Aanvallers krijgen vaak toegang via phishing-e-mails of door misbruik te maken van niet-gepatchte kwetsbaarheden, wat het belang van technische controles en gebruikersbewustzijn bij preventie benadrukt.
4. Spyware
Spyware is surveillancesoftware die heimelijk informatie verzamelt over een persoon of organisatie zonder hun toestemming of medeweten. Aanvallers gebruiken spyware voor verschillende doeleinden, van relatief onschuldige verzameling van marketinggegevens tot gevaarlijke identiteitsdiefstal en financiële fraude. Een berucht voorbeeld is de Pegasus-spyware, ontwikkeld door NSO Group, die is gebruikt om journalisten, activisten en politieke figuren wereldwijd te targeten. Eenmaal geïnstalleerd kan spyware toetsaanslagen vastleggen, browsegeschiedenis registreren, wachtwoorden stelen en zelfs camera's en microfoons activeren.
5. Phishing
Phishingaanvallen maken gebruik van frauduleuze communicatie, die doorgaans afkomstig lijkt te zijn van betrouwbare bronnen, om ontvangers te misleiden en hen ertoe te brengen gevoelige informatie vrij te geven of malware te downloaden. Deze aanvallen maken gebruik van de menselijke psychologie in plaats van technische kwetsbaarheden. Meer geavanceerde varianten zijn onder meer spear phishing, waarbij specifieke personen worden benaderd met gepersonaliseerde inhoud, en whaling, waarbij de focus ligt op hoogwaardige doelwitten zoals leidinggevenden.
6. Man in The Middle (MITM)
Bij een MITM-aanval onderschept de aanvaller in het geheim de communicatie tussen twee partijen die denken dat ze rechtstreeks met elkaar communiceren, en kan hij deze communicatie mogelijk wijzigen. Deze aanvallen vinden vaak plaats op openbare wifi-netwerken of via gehackte routers. MITM-aanvallen kunnen voor verschillende doeleinden worden gebruikt, van het afluisteren van gevoelige communicatie tot het onderscheppen van inloggegevens of financiële informatie.
7. Denial of service (DoS) en Distributed Denial of Service (DDoS)
DoS- en DDoS-aanvallen zijn bedoeld om systemen, servers of netwerken te overbelasten met verkeer om de legitieme gebruikersdienst te verstoren. Een DoS-aanval is afkomstig van één bron, maar bij DDoS-aanvallen worden meerdere gecompromitteerde computers (een botnet) gebruikt om enorme hoeveelheden verkeer te genereren. Aanvallers kunnen deze aanvallen om verschillende redenen uitvoeren, waaronder hacktivisme en sabotage van concurrenten, of als dekmantel voor andere kwaadaardige activiteiten.
8. SQL-injectie
SQL-injectie aanvallen maken misbruik van kwetsbaarheden in databasegestuurde applicaties door kwaadaardige SQL-code in invoervelden te introduceren. Met deze techniek kunnen aanvallers gegevens uit databases manipuleren of extraheren, waardoor ze mogelijk toegang krijgen tot gevoelige informatie en deze kunnen wijzigen of verwijderen. Aanvallers scannen vaak met geautomatiseerde tools naar kwetsbare applicaties, waardoor dit een veelvoorkomende aanvalsvector is tegen websites en webapplicaties.
9. Zero-day-exploits
Zero-day-exploits richten zich op voorheen onbekende kwetsbaarheden in software of hardware en maken gebruik van de periode tussen het ontdekken van een fout en het ontwikkelen van een patch. Deze aanvallen zijn gevaarlijk omdat er geen directe verdedigingsmiddelen beschikbaar zijn.
Veelgebruikte technieken bij cyberaanvallen
Nu we de verschillende soorten cyberaanvallen kennen, gaan we kijken naar de technieken die aanvallers gebruiken.
#1. Social engineering
Social engineering houdt in dat mensen worden gemanipuleerd om vertrouwelijke informatie prijs te geven of handelingen te verrichten die de veiligheid in gevaar brengen, zonder dat ze zich realiseren dat ze worden misleid. Deze aanvallen zijn gebaseerd op menselijke fouten en psychologische manipulatie. Een aanvaller kan zich bijvoorbeeld voordoen als een IT-supportmedewerker die om inloggegevens vraagt. Een andere manier is het versturen van misleidende e-mails of berichten die legitiem lijken, waardoor gebruikers worden misleid om op kwaadaardige links te klikken of gevoelige informatie prijs te geven.
#2. Keylogging
Keylogging is een soort spyware die elke toetsaanslag op een apparaat registreert. Het wordt vaak gebruikt om inloggegevens, gevoelige informatie en persoonlijke gegevens te stelen. Het kan een kwaadaardig programma zijn dat op de computer of het apparaat van het slachtoffer is geïnstalleerd en dat stilletjes toetsaanslagen registreert en de vastgelegde gegevens naar de aanvaller stuurt, of een fysiek apparaat dat vaak is aangesloten op toetsenborden of interne hardware en dat toetsaanslagen registreert zonder dat de gebruiker dit weet.
#3. Brute force-aanvallen
Bij een brute force-aanval probeert de aanvaller wachtwoorden te kraken door elke mogelijke combinatie van letters, cijfers en symbolen te proberen totdat hij de juiste heeft gevonden. Om in te loggen kan gebruik worden gemaakt van een vooraf samengestelde lijst met veelgebruikte wachtwoorden of zinnen, of door te proberen in te loggen op verschillende platforms of diensten met gelekte inloggegevens van eerdere datalekken, waarbij hetzelfde wachtwoord mogelijk opnieuw is gebruikt.
#4. Credential stuffing
Credential stuffing maakt gebruik van de gangbare praktijk om wachtwoorden op verschillende platforms te hergebruiken, waardoor het voor aanvallers gemakkelijker wordt om meerdere accounts te compromitteren. Het maakt gebruik van gestolen gebruikersnaam/wachtwoordcombinaties om ongeoorloofde toegang tot meerdere diensten te verkrijgen, waarbij misbruik wordt gemaakt van het hergebruik van wachtwoorden. De gestolen inloggegevens kunnen afkomstig zijn van een datalek. De aanvallers gebruiken vervolgens geautomatiseerde tools om deze inloggegevens in meerdere sites te 'proppen', in de hoop dat gebruikers hetzelfde wachtwoord voor verschillende diensten hebben gebruikt.
Gevolgen van cyberaanvallen voor individuen en organisaties
Cyberaanvallen kunnen op de volgende manieren gevolgen hebben voor individuen en organisaties:
Financieel verlies
Aanvallers kunnen geld stelen van persoonlijke bankrekeningen of ongeoorloofde aankopen doen met gestolen creditcardgegevens. Met ransomware kunnen individuen worden gedwongen om losgeld te betalen om weer toegang te krijgen tot hun bestanden of apparaten.
Datalekken en identiteitsdiefstal
Gestolen persoonlijke informatie, zoals burgerservicenummers, creditcardgegevens of medische dossiers, kan worden gebruikt om fraude te plegen of de identiteit van een individu te stelen. Aanvallers kunnen toegang krijgen tot persoonlijke accounts, wat kan leiden tot verdere misbruik, zoals het gebruik van socialemedia-accounts voor phishing of identiteitsfraude.
Reputatieschade
Als de socialemedia-, e-mail- of online accounts van een persoon worden gehackt, kunnen aanvallers schadelijke of valse informatie plaatsen, wat kan leiden tot reputatieschade. Personen die het slachtoffer zijn van identiteitsdiefstal kunnen moeite hebben om hun reputatie te herstellen, vooral als aanvallers hun inloggegevens gebruiken om illegale activiteiten te plegen.
Operationele verstoring
Bij ransomware-aanvallen of gevallen van accountkaping kunnen personen de toegang tot hun apparaten, bestanden of accounts verliezen, waardoor hun persoonlijke of professionele leven wordt verstoord. Cyberaanvallen op dienstverleners kunnen gevolgen hebben voor personen die voor communicatie, bankzaken of gezondheidszorg afhankelijk zijn van die diensten.
Preventieve maatregelen en best practices
Hier volgen enkele manieren om cyberaanvallen te voorkomen:
1. Regelmatige systeem- en software-updates
Controleer alle software en systemen regelmatig om verouderde of niet-gepatchte programma's te identificeren. Test updates in een gecontroleerde omgeving voordat u ze toepast op kritieke systemen in grote organisaties.
2. Sterk wachtwoordbeleid
Gebruik complexe en unieke wachtwoorden voor elk account of systeem om te voorkomen dat één inbreuk tot andere leidt. Moedig het gebruik van wachtwoordbeheerders aan om complexe wachtwoorden veilig te genereren en op te slaan.
3. Multifactorauthenticatie (MFA)
Implementeer MFA voor alle accounts, vooral die met toegang tot gevoelige informatie. Gebruik authenticatie-apps in plaats van sms, omdat aanvallers deze gemakkelijk kunnen onderscheppen. Controleer en audit het gebruik van MFA in alle systemen.
4. Training van medewerkers
Train werknemers regelmatig over de gevaren van cyberaanvallen en hoe ze bedreigingen zoals phishing, social engineering en malware kunnen herkennen en erop kunnen reageren.
5. Inbraakdetectie- en preventiesysteem
Implementeer firewalls aan de netwerkranden om inkomend en uitgaand verkeer te controleren op basis van vooraf gedefinieerde beveiligingsregels. Werk de firewallregels regelmatig bij om op nieuwe bedreigingen te kunnen reageren.
De rol van de overheid en regelgevende instanties
Laten we eens kijken naar de rol die de overheid speelt op het gebied van cyberbeveiliging
Internationale wet- en regelgeving op het gebied van cyberbeveiliging
Wet- en regelgeving op het gebied van cyberbeveiliging bieden een wettelijk kader om gegevensbescherming, privacy en nationale veiligheid over de grenzen heen te waarborgen. De AVG schrijft bijvoorbeeld voor dat organisaties die gegevens van EU-burgers verwerken, strenge beveiligingsmaatregelen moeten nemen en datalekken onmiddellijk moeten melden.
Overheidsinitiatieven en -instanties
Verschillende overheden hebben cyberbeveiligingsinitiatieven en -instanties om nationale belangen te beschermen, kritieke infrastructuur te verdedigen en een veiliger digitaal ecosysteem te bevorderen. Het National Cyber Security Centre biedt bijvoorbeeld cybersecuritybegeleiding, incidentrespons en ondersteuning voor particulieren, bedrijven en overheidsinstanties in het Verenigd Koninkrijk.
Samenwerking tussen de publieke en private sector
Cybersecurity is een gedeelde verantwoordelijkheid. Samenwerking tussen overheden en particuliere bedrijven is cruciaal voor een effectieve cyberdefensie, aangezien particuliere entiteiten een groot deel van de kritieke infrastructuur en technologische innovatie bezitten en exploiteren.
Hoe SentinelOne uw gegevens beschermt tegen cyberaanvallen
Het platform van SentinelOne kan zelfstandig cyberdreigingen, waaronder malware en ransomware, onderzoeken en neutraliseren. Dit omvat het in quarantaine plaatsen van geïnfecteerde eindpunten, het beëindigen van kwaadaardige processen en het verwijderen van besmette bestanden. Als ransomware of kwaadaardige software gegevens wijzigt of versleutelt, beschikt SentinelOne over een ingebouwde rollback-functie, waarmee het bestandstype in de oorspronkelijke staat wordt hersteld. SentinelOne biedt robuuste EDR-mogelijkheden, waardoor realtime tracking en reactie op verdachte activiteiten op eindpunten mogelijk is. Het creëert een gedetailleerde tijdlijn van een aanval, waardoor organisaties kunnen begrijpen hoe de aanval zich heeft voltrokken en hoe ze soortgelijke risico's in de toekomst kunnen beperken.
Waarom het belangrijk is om de soorten cyberaanvallen te kennen
Naarmate cyberdreigingen zich ontwikkelen en steeds geavanceerder worden, is kennis van verschillende aanvalsmethoden uw eerste verdedigingslinie. Deze kennis stelt individuen en organisaties in staat om adequate preventieve maatregelen te nemen, snel te reageren op incidenten en mogelijke schade tot een minimum te beperken.
Ontketen AI-aangedreven cyberbeveiliging
Verhoog uw beveiliging met realtime detectie, reactiesnelheid en volledig overzicht van uw gehele digitale omgeving.
Vraag een demo aanFAQs
Cyberaanvallen zijn illegaal omdat ze in strijd zijn met wetten die de privacy en integriteit van gegevens beschermen en regelen.
De duur van een cyberaanval hangt af van het type aanval en de aanwezige verdedigingsmaatregelen. Een aanval kan minuten of zelfs dagen duren.
Aanvallers zijn individuen of groepen die verschillende cyberaanvallen gebruiken om misbruik te maken van kwetsbaarheden in netwerken en systemen.
