Wat is een cyberaanval?

Cyberaanvallen vormen een steeds grotere bedreiging voor bedrijven. Leer meer over de verschillende soorten cyberaanvallen en hoe u zich hier effectief tegen kunt wapenen.

Cyberaanvallen zijn kwaadwillige pogingen om ongeoorloofde toegang te verkrijgen tot computersystemen, netwerken of gegevens, of deze te verstoren of te beschadigen. Onze gids biedt een uitgebreid overzicht van de verschillende soorten cyberaanvallen, waaronder malware, phishing, DDoS en SQL-injectie.

Lees meer over de motieven achter deze aanvallen, de mogelijke gevolgen voor individuen en organisaties en het belang van proactieve verdedigingsmaatregelen. Ontdek hoe u de tekenen van een cyberaanval kunt herkennen, effectief kunt reageren en best practices kunt implementeren om toekomstige incidenten te voorkomen. Blijf op de hoogte en bescherm uzelf tegen de groeiende dreiging van cyberaanvallen.

Waarom vinden cyberaanvallen plaats?

Cyberaanvallen vinden om verschillende redenen plaats, maar de motieven kunnen doorgaans in drie categorieën worden onderverdeeld:

• Crimineel – Meestal voor financieel gewin, bijvoorbeeld ransomware
• Politiek – Effecten, bijvoorbeeld het verzwakken van de infrastructuur voorafgaand aan de invasie van Oekraïne
• Persoonlijk – Een ontevreden werknemer of zelfs intellectuele nieuwsgierigheid, bijvoorbeeld een kwaadwillende insider

Criminele aanvallen met financieel gewin als doel kunnen worden gebruikt om op verschillende manieren virtueel geld over te maken van de ene rekening naar de andere. Dit gebeurt echter ook vaak in de vorm van afpersing door gegevens te gijzelen of zelfs machines te compromitteren totdat er wordt betaald.

Wat zijn de meest voorkomende soorten cyberaanvallen?

• Social engineering en Phishing – Het versturen van misleidende berichten naar iemand (meestal naar veel mensen) om de ontvanger te verleiden belangrijke informatie of zelfs geld af te staan. Een zeer bekende phishing-zwendel is die van een "Nigeriaanse prins" die een som geld nodig heeft om een probleem op te lossen en die je "rijkelijk zal terugbetalen" zodra alles is opgelost. Een andere variant is die van iemand die je zakelijke of bankgegevens nodig heeft voor "legitieme doeleinden"."
• Account Compromise – Kwaadwillenden nemen de controle over het account van een legitieme gebruiker over voor hun eigen snode doeleinden. Dit type aanval kan onmiddellijk volgen op een social engineering-/phishingaanval. Het leeghalen van iemands bankrekening is een van de gevolgen van een dergelijke aanval. Op zowel kleine als grote schaal kunnen hackers (met name via de Mirai-malware) de standaard inloggegevens van IoT-apparaten gebruiken om een leger van gekaapte apparaten, of botnets, te creëren die vervolgens voor andere aanvalsdoeleinden kunnen worden gebruikt.
• Denial-of-Service (DoS) en Distributed Denial-of-Service (DDoS) – Dit type aanval heeft tot doel een systeem onbeschikbaar te maken door het zinloos verkeer te sturen. In plaats van gegevens aan echte gebruikers te leveren, besteedt het systeem zijn middelen aan het verwerken van deze verzoeken. Bij een 'standaard' DoS-aanval is het verkeer afkomstig van één bron, terwijl bij DDoS-aanvallen de verzoeken over een groot aantal systemen worden verspreid. Een botnet, zoals een botnet dat is gemaakt via accountcompromittering (zie hierboven), is een berucht hulpmiddel voor DDoS-aanvallen.
• Man-in-the-Middle (MitM) – Een aanvaller plaatst zichzelf tussen twee apparaten die met elkaar communiceren. De aanvaller kan zich vervolgens voordoen als een of beide partijen in de communicatiesessie, waardoor hij informatie en/of ongeoorloofde toegang tot systemen verkrijgt. Computers die gebruikmaken van openbare en/of onbeveiligde wifi-netwerken kunnen het doelwit zijn van dit soort aanvallen.
• Malware en Ransomware – Malware is een brede term voor alle soorten kwaadaardige computersoftware of -code, met een breed scala aan snode doeleinden. Ransomware is een specifieke categorie malware die een actie uitvoert die doorgaans ongedaan kan worden gemaakt in ruil voor een financiële vergoeding. Ransomware kan gegevens versleutelen of dreigen gevoelige informatie vrij te geven (wat zelfs schadelijk is als u over de juiste back-ups beschikt).
• Exploits – Een exploit is een methode om misbruik te maken van een kwetsbaarheid in een computersysteem die ongewenst gedrag veroorzaakt. Dit kan mogelijk worden gebruikt om malware te installeren. Zero-day exploits maken gebruik van anders onbekende kwetsbaarheden in een systeem. Andere soorten exploits maken gebruik van bekende kwetsbaarheden die nog niet zijn gepatcht, mogelijk omdat een specifiek systeem niet correct is bijgewerkt.

Merk op dat malware en ransomware, hoewel ze vaak worden geclassificeerd als cyberaanvallen, technisch gezien tools zijn voor het uitvoeren van cyberaanvallen. Op dezelfde manier zou een exploit misschien beter kunnen worden geclassificeerd als een kans op een cyberaanval, een kwetsbaarheid waarvan tijdens een aanval kan worden misbruikt.

Welke gevolgen hebben cyberaanvallen voor bedrijven?

Hoewel cyberaanvallen ook individuen kunnen treffen – met aanzienlijke gevolgen, zoals ransomware en gecompromitteerde bankgegevens – kunnen de dreiging en gevolgen van cyberaanvallen vooral voor bedrijven aanzienlijk zijn. De gevolgen kunnen onder meer zijn:

• Financieel – Aanvallers zijn vaak uit op financiële compensatie. Dit kan een ransomware-aanval zijn waarbij belangrijke gegevens worden versleuteld of dreigen te worden gelekt tenzij er wordt betaald, of zelfs een accountcompromittering waarbij zakelijke bankgegevens worden gebruikt om geld naar een andere rekening over te hevelen. Elk item op deze lijst heeft financiële kosten, maar hier hebben we het over een direct verlies van geld.
• Reputatie – Hoewel dit moeilijk in geld uit te drukken is, kunnen klanten minder geneigd zijn om met een gehackte instelling in zee te gaan, zelfs als de dreiging is weggenomen. De omzet zou dan dalen en andere bedrijfsactiviteiten, zoals het werven van talent, zouden hierdoor kunnen worden beïnvloed.
• Beperkingskosten – Voor, tijdens en na een cyberaanval moet het personeel kostbare tijd besteden die anders aan kernactiviteiten zou kunnen worden besteed. Hoewel in elk scenario kosten voor beveiliging moeten worden betaald, kan het een verstandig gebruik van middelen zijn om vóór een aanval te investeren in preventieve maatregelen, zodat de fasen tijdens en na de aanval nooit of in mindere mate plaatsvinden.
• Bedrijfsonderbreking – Wanneer een aanval plaatsvindt, kunnen de kernactiviteiten van het bedrijf worden beïnvloed, waardoor het bedrijf mogelijk inkomsten misloopt.
• Gegevensverlies – Afhankelijk van het type aanval en/of als er losgeld wordt betaald naar tevredenheid van de aanvaller, kunnen gegevens verloren gaan, vernietigd worden of zelfs worden gedeeld met andere partijen.

Preventie, detectie en reactie op cyberaanvallen

Wanneer een cyberaanval wordt uitgevoerd op een bedrijf of persoon, is de beste oplossing om deze nooit voorbij de perimeter van een netwerk te laten komen. Zodra een systeem is geïnfecteerd, laat detectie ons weten dat er een probleem is, waardoor personeel en systemen adequaat kunnen reageren.

• Preventie – Voordat een cyberaanval plaatsvindt, moet het beveiligingspersoneel zijn best doen om het netwerk te 'vergrendelen', zodat indringers er nooit binnen kunnen komen. Routes voor cyberaanvallen staan bekend als 'aanvalsoppervlakken' en omvatten kwetsbaarheden in netwerken, applicaties en apparaten, maar ook menselijke factoren zoals het niet vergrendelen van een computer of het kiezen van zwakke wachtwoorden.
• Detectie – Veel bedreigingen kunnen worden tegengehouden voordat ze een netwerk of systeem beïnvloeden, maar het is belangrijk om te weten wanneer er iets door de spreekwoordelijke poorten glippt. Cybersecurityplatforms zoals SentinelOne kunnen helpen bij het detecteren van bedreigingen, maar ook bij het voorkomen en reageren op bedreigingen.
• Reactie – Hoewel de respons sterk zal variëren afhankelijk van het type en de omvang van de aanval, is het belangrijk om een team, tools en procedures te hebben om bedreigingen aan te pakken zodra ze een systeem binnendringen. Het is ook belangrijk om regelmatig back-ups van gegevens te maken, zodat de schade beperkt blijft als gegevens moeten worden hersteld.

Gerelateerde oplossingen

Bij het overwegen van cyberdreigingen kan het voor beveiligingsprofessionals nuttig zijn om het cyber kill chain-model in overweging te nemen, dat de fasen van een cyberaanval beschrijft om dreigingen te anticiperen en te voorkomen. De fasen omvatten verkenning, bewapening, levering, exploitatie, installatie, commando en controle, acties op het doelwit en monetisatie. Dit biedt een kader voor mogelijke acties van indringers en welke stappen we kunnen nemen om een operatie te voorkomen of te stoppen.

Een ander belangrijk beveiligingsconcept is dat van penetratietesten, of pentesten. Bij pentesten wordt geprobeerd om een netwerk binnen te dringen. Dit laat zien hoe cyberaanvallen, of zelfs fysieke inbraken, kunnen worden uitgevoerd, zodat ze kunnen worden voorkomen.

Bug hunting is een verwante bezigheid, waarbij de nadruk ligt op kwetsbaarheden in individuele software, zodat deze kan worden gepatcht. Dit werkt natuurlijk alleen als de software daadwerkelijk wordt gepatcht – een uitstekende motivatie voor systeembeheerders om software up-to-date te houden.

Bronnen

De aard van cyberaanvallen verandert voortdurend. Voor een update over waar we staan in februari 2024, lees dit cybercrime update. Hierin worden trends beschreven zoals commerciële spyware, AI-gestuurde APT's en gebrekkige RMM's.

Conclusie

Cyberaanvallen zijn pogingen om een computersysteem of netwerk te compromitteren, vaak met het oog op geldelijke afpersing of politieke doeleinden. Deze aanvallen kunnen verschillende vormen aannemen, waaronder social engineering (ook wel phishing genoemd), accountcompromittering, malware, exploits en meer. IT-personeel en netwerkgebruikers moeten alert blijven voor dergelijke bedreigingen door middel van preventie, detectie en respons. Een uitgebreid beveiligingsplatform zoals SentinelOne kan een belangrijk hulpmiddel zijn om bedreigingen op afstand te houden.

"

FAQs

Wat is een tailgating-aanval?

Een tailgating-aanval in fysieke zin is het volgen van iemand met toegang tot een beperkt gebied. Als een werknemer bijvoorbeeld een RFID-toegangstag moet scannen om toegang te krijgen tot een bepaald gebied, kan een aanvaller die persoon vaak gewoon volgen zonder dat dit argwaan wekt. Op dezelfde manier kan een aanvaller toegang krijgen tot het netwerk als iemand zich legitiem aanmeldt bij een netwerk en vervolgens de computer open laat staan wanneer hij niet aanwezig is. Hij kan dan mogelijk malware installeren, bestanden stelen, toegang krijgen tot beperkte informatie of andere computermisbruiken plegen.

Wat zijn de vier meest voorkomende soorten cyberaanvallen?

Hoewel er veel verschillende soorten cyberaanvallen zijn, zijn dit de vier meest voorkomende:

• Social engineering – Iemand misleiden om een systeem te compromitteren
• Ransomware – Meestal wordt gecompromitteerde data gebruikt om gebruikers te dwingen losgeld te betalen voor de teruggave ervan
• Denial-of-Service – Een dienst overspoelen met nepverkeer om legitiem gebruik uit te sluiten
• Man-in-the-Middle (MiTM) – Het onderscheppen van communicatie tussen twee apparaten